Spis treści

Opłacalność upraw kukurydzy na ziarno i na kiszonkę

Kukurydza to najważniejsze na świecie zboże paszowe, a areał jej upraw ciągle rośnie. Od czego zależy opłacalność kukurydzy na ziarno i na kiszonkę? Jakie są prognozy rynkowe dla jej producentów? Ile kukurydzy można uzyskać z 1 hektara? I w końcu: jakie odmiany wybrać, aby cieszyć się wysokimi plonami? O tym wszystkim w naszym artykule.

Rynek kukurydzy w Polsce i na świecie

Polska zajmuje trzecie miejsce w Europie wśród producentów kukurydzy, a nasze zbiory to ponad 10% całej unijnej produkcji [1].

Areał upraw kukurydzy w Polsce z roku na rok rośnie i w 2022 roku osiągnął 1,86 mln ha, w tym ponad 1 mln z przeznaczeniem na ziarno [3]. Liderem w jej produkcji pozostaje woj. wielkopolskie, gdzie w 2020 roku kukurydza zajmowała 20% wszystkich zasiewów.

Odpowiada to międzynarodowym trendom rynkowym, jako że w ciągu ostatnich 20 lat skala produkcji kukurydzy na świecie zwiększyła się o 100% [1]. Kukurydza stała się bowiem najważniejszym na świecie zbożem paszowym, ze względu na wyjątkowo wysokie plonowanie i wartość odżywczą.

Perspektywy rozwoju rynku kukurydzy są dobre, a eksperci przewidują dalszy wzrost popytu, co przekłada się na wysoką opłacalność upraw.

Najlepiej plonujące odmiany kukurydzy na ziarno i kiszonkę

W rejestrach PDO znajduje się około 200 odmian kukurydzy rekomendowanych do uprawy niemal na całym obszarze Polski [2]. Odmiany te są odporne na stres suszy, niską temperaturę, wyleganie oraz na porażenie chorobami grzybowymi i insektami. Dzięki temu, mają dużą żywotność, wysoki wzrost i plon.

Odmiany sklasyfikowano w trzy grupy, które różnią się długością okresu wegetacji i są opisane liczbą FAO: do 220 – odmiany wczesne; 230-250 – średnio wczesne; 260-300 średnio późne. Znając FAO można stwierdzić, ile kukurydzy z hektara można się spodziewać. Im większa jest wartość FAO, tym większa plenność odmiany [6].

W Polsce niezmiennie od wielu lat, plon wzorca rośnie i w uprawach PDO w 2021 roku osiągał prawie 140 dt/ha [2]. Dla trzech klas wczesności kukurydzy wyglądało to w następujący sposób:

  • We wczesnych odmianach kukurydzy plon wzorca wynosił 123,7 dt/ha. Wśród nich znalazły się takie odmiany kukurydzy na ziarno, jak: Amavit, KWS Odorico, ES Fieldgold, KWS Salamandra, RGT Irenoxx czy Amaroc. [2]
  • W grupie średnio wczesnej plon wynosił 126,6 dt/ha, w odmianach takich jak: P8834, Inception, P8329 i Farmpower [2].
  • Najlepiej plonujące odmiany kukurydzy znajdują się w grupie średnio późnej. Plon w ich przypadku wyniósł 134 dt/ha, a liderami były odmiany ES Broadway, ES Winway i Hardware [2].

Zgodnie z wynikami kontroli PIORIN, Polska wciąż pozostaje wolna od kukurydzy GMO [8].

Opłacalność kukurydzy na ziarno

Rosnąca popularność kukurydzy wynika z jej wysokich plonów, które są nawet o 25% większe niż plony pszenicy ozimej i prawie o 40% niż jarej. Kukurydza jest też liderem, jeżeli chodzi o opłacalność upraw. W kwietniu 2022 Wielkopolska Izba Rolnicza szacowała zysk z uprawy kukurydzy na ziarno na poziomie 4000 zł z hektara, a na kiszonkę na około 1800 zł z hektara.

Jak zwiększyć opłacalność upraw kukurydzy?

Aby uzyskać wysoką opłacalność upraw, warto zwrócić uwagę na główne kategorie nakładów produkcyjnych:

  1. Nawet 50% kosztów produkcji mogą stanowić nawozy [4]. W przypadku kukurydzy konieczne jest wspomaganie roślin azotem, potasem, cynkiem, manganem i borem. Oszczędności należy szukać w zastosowaniu obornika oraz zwiększeniu efektywności użycia nawozów mineralnych [3].
  2. Ziarna do siewu stanowią około 25% nakładów [4]. Tu niewiele da się zaoszczędzić. Wciąż bowiem cena wiąże się z jakością, co oznacza, że im lepsze ziarno, tym większa szansa na lepsze plony i dochodową uprawę [3].
  3. Istotną częścią kosztów jest dosuszanie ziarna po żniwach [4]. Zważywszy na rosnące ceny energii, czynność ta może znacząco obniżyć zysk z hektara. Warto więc postawić na te odmiany kukurydzy, dla których COBORU raportuje niską wilgotność ziarna, np. KWS Jaipur, KWS Salamandra i Amavit [3].

Zielony liść i dużo skrobi, czyli pożądane cechy kukurydzy na kiszonkę

W przypadku upraw na kiszonkę, opłacalność kukurydzy związana jest z cechą Stay Green – tzw. „efektem zielonego liścia” [7]. Oznacza on zachowanie zielonych liści nawet w okresie zbliżającej się dojrzałości. Dłużej zachowana zieleń to więcej dni zdolności do fotosyntezy, dzięki czemu uzyskuje się lepszą masę plonu oraz ziarno o wyższej zawartości skrobi.

Efekt ten pozytywnie wpływa też na proces produkcji kiszonki. Zielone liście są bardziej podatne na ubijanie zielonki w silosie lub pryzmie, dzięki czemu łatwiejszy staje się rozwój bakterii kwasu mlekowego. W efekcie powstaje lepiej zakonserwowana i bardziej wartościowa żywieniowo kiszonka.

Jakie są najlepsze odmiany kukurydzy na kiszonkę? Dla optymalnych efektów warto wybierać kukurydzę o dużej zawartości skrobi, łatwo strawnych włókien oraz z potencjałem wytworzenia wysokiego plonu suchej masy z hektara – np. DKC 3204 [7].

Źródła:

[1] https://agronews.com.pl/artykul/eksperci-prognozuja-wyrazny-wzrost-produkcji-i-zuzycia-kukurydzy-na-swiecie/

[2] https://www.farmer.pl/produkcja-roslinna/zboza/kukurydza-ziarnowa-w-pdo-2021,114698.html

[3] http://agri24.pl/oplacalnosc-uprawy-kukurydzy/#:~:text=Op%C5%82acalno%C5%9B%C4%87%20uprawy%20kukurydzy%20wynika%20przede20wszystkim%20z%20jej,dla%20kukurydzy%20jeszcze%20korzystniej%20%28tab.%201%29.%20Tabela%201

[4] https://www.farmer.pl/produkcja-roslinna/zboza/czy-w-sezonie-2022-zarobimy-na-kukurydzy,115410.html#:~:text=Przy%20%C5%9Brednich%20cenach%20ze%20%C5%BCniw%20kukurydzianych%202021%20%28ceny,koszt%C3%B3w%20produkcji%20Jednak%20najwi%C4%99kszy%20koszt%20dopiero%20przed%20nami

[5] https://www.farmer.pl/produkcja-roslinna/inne-uprawy/jakie-sa-koszty-produkcji-kukurydzy-wyliczenia-wir,118287.html

[6] https://www.rynek-rolny.pl/artykul/uprawa-kukurydzy-wyjasniamy-najwazniejsze-zasady.html#:~:text=Kukurydza%20pod%20wzgl%C4%99dem%20powierzchni%20uprawy%20oraz%20%C5%9Bwiatowej%20produkcji,cele%20pastewne%2C%20spo%C5%BCywcze%2C%20jako%20surowiec%20przemys%C5%82owy%20i%20energetyczny.

[7] https://www.uprawakukurydzy.pl/index.php/uprawy/item/494-cechy-idealnej-odmiany-kukurydzy-kiszonkowej

[8] https://strefaagro.pl/co-sie-robi-z-kukurydzy-nie-tylko-popcorn-w-polsce-rolnicy-uprawiaja-jej-coraz-wiecej-czy-bez-gmo/ar/c8-16528065

Powiązane tematy