Znakowanie mięsa i produktów wieprzowych pochodzących z obszarów występowania Afrykańskiego Pomoru Świń II i III

Jak powinno być oznakowane mięso i wyroby mięsne, które pochodzą od świń z obszarów II i III objętych ograniczeniami ze względu na ASF? Jakie przepisy mają tu zastosowanie? Czym jest weterynaryjny znak identyfikacyjny? Jakie są rodzaje oznakowania mięsa i wyrobów mięsnych?

Mięso z obszarów objętych ograniczeniami ze względu na Afrykański Pomór Świń może być wprowadzane do obrotu pod pewnymi rygorami. Obowiązkowe jest w takich przypadkach oznakowanie mięsa i produktów specjalną wersją weterynaryjnego znaku identyfikacyjnego oraz spełnienie konkretnych dodatkowych wymagań np. dotyczących transportu, obróbki, badań weterynaryjnych. Rynkiem docelowym takiego mięsa może być zarówno Polska, UE jak i inne kraje.

Zmiany w zasadach znakowania mięsa

Szczegółowe zasady znakowania mięsa uległy zmianom, w szczególności w wypadku wieprzowiny pochodzącej od świń ze stref ASF. Dla przypomnienia:

• Rolnik ma zawsze obowiązek oznakowania mięsa.
• Weterynaryjny znak identyfikacyjny to unikalne numeryczne oznaczenie, które musi posiadać każde gospodarstwo rolne (a także, m. in. rzeźnia, ferma, zakład mięsny) i które umożliwia jego identyfikację. Znak ten składa się z 8 cyfr: 2 pierwsze to kod województwa, 2 kolejne kod powiatu, 2 następne to kod prowadzonej działalności, a 2 ostatnie to kod producenta.

Szczegółowe instrukcje oznakowania mięsa lub jego przetworów (np. czytelność, nieusuwalność, widoczność) znajdują się w Załączniku II, sekcji I Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 PE i R. Z dokumentem można zapoznać się tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32004R0853.

Specjalne oznakowanie mięsa pochodzącego od świń ze stref ASF

Znaki identyfikacyjne dla mięsa wieprzowego i produktów wieprzowych różnią się od siebie kształtem obwódki. Dla tych pochodzących z obszarów objętych ograniczeniami ze względu na ASF obowiązują specjalne obwódki, a ich rodzaj zależy od rodzaju ograniczeń ASF, jakie obowiązywały na obszarze, z którego pozyskane były świnie. Warto pamiętać, że 21 kwietnia 2021 weszły w życie nowe oznaczenia stref:

• Strefa II (kolor różowy) – dawniej „obszar objęty ograniczeniami”
• Strefa III (kolor czerwony) – dawniej „obszar zagrożony”

Ważne jest także spełnianie dodatkowych wymagań odnośnie transportu, czasu utrzymywania świń w gospodarstwie oraz innych warunków (np. zgody na przemieszczanie świń, badania kliniczne, obróbka mięsa).

• OWAL PRZEKREŚLONY – znakowanie ŚWIEŻEGO mięsa PRZEZNACZONEGO DO OBRÓBKI:
  • świeże mięso pochodzi ze strefy III lub II,
  • z możliwością transportu poza strefę II lub III, ale tylko na terenie Polski,
  • transport tylko do wyznaczonych przez Inspekcję Weterynaryjną zakładów,
  • mięso jest przeznaczone tylko do specjalnej obróbki (np. w konkretnej temperaturze, czasie i pojemniku. Szczegóły obróbki w załączniku VII do rozp. 2020/687).
• OWAL – oznakowanie PRODUKTÓW PRZETWORZONYCH:
  • pochodzących ze świń/mięsa ze strefy III lub II,
  • wytworzonych ze świeżego mięsa oznaczonego przekreślonym owalem, które było poddane specjalnej obróbce (np. termiczna lub fermentacja. Szczegóły obróbki w załączniku VII rozp. nr 2020/687),
  • obróbki dokonano w wyznaczonych przez Inspekcję Weterynaryjną zakładach,
  • możliwość wywozu poza strefę II lub III na terenie Polski, a także poza Polskę.
• KOŁO – oznakowanie ŚWIEŻEGO mięsa:
  • świeże mięso pochodzi ze strefy III lub II,
  • świnie były przebadane przez Inspekcję Weterynaryjną i nie stwierdzono u nich ASF, były zdrowe (art. 40 lit.d ppkt (ii) rozp. 2021/605 – § 14.1 pkt. 1 Rozp. MRiRW z dnia 10 sierpnia 2021r.),
  • możliwość wywozu poza strefę II lub III, ale dystrybucja dozwolona tylko na terenie Polski,
  • znak ten umieszcza się bezpośrednio na tuszach, pół i ćwierćtuszach oraz na etykietach mięsa opakowanego.
• PIĘCIOKĄT – oznakowanie ŚWIEŻEGO mięsa, które może być sprzedawane tylko na obszarze swojej strefy II lub III:
  • znak taki umieszcza się bezpośrednio na tuszach, pół i ćwierćtuszach lub na etykietach opakowań mięsa,
  • oznacza, że mięso nie spełnia wymagań Rozporządzenia 2021/605 (art. 39 lub 40) i w związku z tym nie może opuścić swojej strefy ASF.

Źródła:

Rozp. 2021/605: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32021R0605

Rozp. MRIRW z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń: https://www.prawo.pl/akty/dz-u-2021-1485,19138611.html

Rozp. 853/2004: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32004R0853

Rozp. 2020/687: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32020R0687