Bez pracy nie ma kołaczy… i gęsi też | Ciekawostki (agro)historyczne odc. 22

Bycie żoną litewskiego pracownika „budżetówki” w okresie międzywojennym nie należało do łatwych zadań. Mogło się pewnego dnia okazać, że mąż zamiast wypłaty przyniósł do domu… gęsi. Taka kobieta musiała wykazać się nie lada cierpliwością i spokojem, aby nie wyrzucić drugiej połówki za drzwi.

W jaki sposób pracownik sfery budżetowej stał się dumnym posiadaczem gęsi? Można przy tej okazji wymyślić wiele niestworzonych historii. Przegrał zakład, znalazł ptaka w parku na ławce, gęgającego o pomoc i gdy szedł mu na ratunek, został obrabowany… Tak fantastyczne zdarzenia nie miały jednak miejsca. Sprawę gęsi można niezwykle łatwo wyjaśnić.

Gęsi zamiast wypłaty

Międzywojenna Litwa była młodym państwem, które wróciło na mapę Europy w tym samym czasie co Polska. Ludzie szybko musieli zacząć administrować krajem, a nie mieli przy tym zbyt dużego doświadczenia. Był problem – starano się go za wszelką cenę rozwiązać. Społeczeństwo litewskie nieraz pokazało, jak potrafi być zdyscyplinowane oraz odpowiedzialne za los kraju. Bardzo dobrze ilustruje to właśnie sprawa z gęsiami. Ale po kolei…

W latach 1929-1933 świat zmagał się z kryzysem gospodarczym. W tym czasie zagraniczni importerzy zrezygnowali z zakupu litewskich gęsi. Młody kraj pozostał więc ze stadem niesprzedanych zwierząt. Znaleziono jednak rozwiązanie: problematyczne gęsi zaproponowano sferze budżetowej. Pracownicy „budżetówki” ze zrozumieniem (choć bez entuzjazmu) zaakceptowali fakt, że część wynagrodzenia otrzymają w drobiu. W ten sposób wiele litewskich domostw zyskało nowych, pierzastych i gęgających lokatorów.

Historia ta nie jest na tyle atrakcyjna, aby Hollywood nakręciło na jej podstawie film. Pokazuje jednak ludzką determinację i to, w jaki sposób można dbać o dobro wspólne. Ciekawe, jak w naszych czasach zachowaliby się pracownicy, gdyby pracodawcy oznajmili im pewnego dnia, że część wypłaty otrzymają w naturze… i to w takiej gęgającej.

Źródło

Piotr Łossowski, Historia państw świata w XX wieku. Litwa, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2001.